Στα 40+, πολλοί άνδρες παρατηρούν ότι κάτι αλλάζει. Η περιφέρεια της μέσης μεγαλώνει ευκολότερα, ταχύτερα, η ενέργεια δεν είναι η ίδια, οι μικροτραυματισμοί αργούν να περάσουν και το σώμα μοιάζει να «αντιστέκεται». Η εύκολη εξήγηση είναι ότι φταίει η ηλικία, η καθημερινότητα, οι υποχρεώσεις. Η πραγματικότητα όμως είναι λίγο πιο σύνθετη.
Σε μεγάλο βαθμό, δεν γερνάμε επειδή περνούν τα χρόνια . γερνάμε επειδή σταματάμε να απαιτούμε από το σώμα μας να παραμένει δυνατό.
Τι πραγματικά αλλάζει μετά τα 35-40;
Η μέση ηλικία δεν σηματοδοτεί μια απότομη αλλαγή, αλλά την έναρξη μιας σταδιακής βιολογικής πορείας. Από την τρίτη έως την τέταρτη δεκαετία της ζωής μας, η μυική μάζα αρχίζει να μειώνεται αργά αλλά σταθερά, ιδιαίτερα όταν δεν υπάρχει συστηματική άσκηση (ερέθισμα). Παράλληλα, μειώνεται και η μυική δύναμη, κάτι που επηρρεάζει όχι μόνο την αθλητική απόδοση αλλά και την καθημερινή λειτουργικότητα του σώματος.
Ο μεταβολισμός γίνεται λιγότερο αποδοτικός, η ευαισθησία στην ινσουλίνη μπορεί να μειωθεί και η συσσώρευση λίπους - ιδιαίτερα στην κοιλιακή χώρα - γίνεται ευκολότερη. Ταυτόχρονα παρατηρείται μια φυσιολογική μείωση της τεστοστερόνης στους περισσότερους άντρες, η οποία από μόνη της συνήθως δεν εξηγεί όλες αυτές τις αλλαγές, αλλά μπορεί να συμβάλλει όταν συνδυάζεται με καθιστική ζωή, κακή διατροφή, αλκοόλ και ανεπαρκή ύπνο.
Το σημαντικό είναι ότι οι αλλαγές αυτές δεν είναι τελεσίδικες. Η γήρανση είναι αναπόφευκτη όμως η ταχύτητα με την οποία θα συμβεί εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον τρόπο ζωής μας. Με άλλα λόγια, πως μπορούμε να γεράσουμε ποιοτικά; Πως μπορούμε μεγαλώνοντας να μην εξαρτόμαστε από άλλους; Πως μπορούμε να κρατήσουμε τα επίπεδα δύναμης μας και ορμονών μας σε λειτουργικά όρια;
Γιατί η προπόνηση με αντιστάσεις είναι διαφορετική από κάθε άλλη μορφή άσκησης; Όταν ακούμε την λέξη άσκηση συχνά σκεφτόμαστε το περπάτημα, τρέξιμο ή το ποδήλατο. Όλες αυτές οι δραστηριότητες είναι πολύτιμες για την για την καρδιαγγειακή υγεία, όμως η προπόνηση δύναμης προσφέρει κάτι μοναδικό: δίνει στο σώμα έναν λόγο, ένα ερέθισμα να διατηρήσει και να ενισχύσει τον μυικό του ιστό. Το μυικό σύστημα δεν υπάρχει μόνο για να μας κάνει πιο δυνατούς ή πιο καλαίσθητους. Το μυικό σύστημα είναι ένα μεταβολικά ενεργό σύστημα που συμμετάσχει στην ρύθμιση του σακχάρου, στην διατήρηση της οστικής πυκνότητας, στην προστασία των αρθρώσεων και στην εύρυθμη λειτουργία του οργανισμού.
Η συστηματική προπόνηση με αντιστάσεις στέλνει ένα σαφές μήνυμα στο σώμα: “Αυτός ο μυς είναι αναγκαίος, μην τον αφήσεις να ατροφήσει”. Ως απάντηση, ο οργανισμός διατηρεί ή αυξάνει την μυική μάζα, ενισχύει την δύναμη και βελτιώνει την ικανότητα του να
ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της προπόνησης και της καθημερινότητας. Γι αυτό και σήμερα, η μυική δύναμη θεωρείται από πολλούς ερευνητές ένας από τους πιο αξιόπιστους δείκτες υγιούς γήρανσης (ή αντιγήρανσης αν θέλετε), καθώς σχετίζεται με μικρότερο κίνδυνο χρόνιων νοσημάτων, πτώσεων (σπασμένα οστά), αναπηρίας και θνησιμότητας.
Το πιο ενθαρρυντικό είναι ότι δεν απαιτούνται ακραίες προπονήσεις ή ατελείωτες ώρες στο γυμναστήριο. Για τους περισσότερους, δύο με τρεις καλά σχεδιασμένες προπονήσεις την εβδομάδα αρκούν για να προσφέρουν σημαντικά οφέλη στην υγεία, την δύναμη και την ποιότητα της ζωής τους.
Η συνέπεια νικάει την υπερβολή.
Ψυχολογική διάσταση
Η δύναμη δεν χτίζεται μόνο στο σώμα. Η προπόνηση δύναμης δεν αλλάζει μόνο το σώμα. αλλάζει και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται ένας άνδρας τον εαυτό του.
Στην μέση ηλικία, οι απαιτήσεις της εργασίας, της οικογένειας και της καθημερινότητας συχνά αφήνουν ελάχιστο χρόνο για προσωπική φροντίδα. Δεν είναι σπάνιο φαινόμενο να αισθανόμαστε ότι έχουμε χάσει μέρος της ενέργειάς μας, της αυτοπεποίθησης ή της αίσθησης ελέγχου που είχαμε σε νεότερη ηλικία.
Η συστηματική προπόνηση προσφέρει πολλά περισσότερα από φυσική βελτίωση: δημιουργεί μια σταθερή υπενθύμιση ότι η πρόοδος είναι ακόμα εφικτή. Κάθε επιπλέον επανάληψη, κάθε μικρή ή μεγάλη αύξηση της αντίστασης, κάθε στόχος που επιτυγχάνεται, αποτελεί μία απόδειξη ότι η ηλικία δεν αποκλείει την εξέλιξη. Αυτή η διαδικασία καλλιεργεί ή αναθερμαίνει την αυτοπεποίθηση, την πειθαρχία και την ανθεκτικότητα - χαρακτηριστικά που δεν μένουν μόνο στους χώρους του γυμναστηρίου αλλά μεταφέρονται στην εργασία, στις διαπροσωπικές σχέσεις και στον τρόπο που αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες της ζωής.
Αν το αναλογιστούμε,τελικά, το σημαντικότερο κέρδος της προπόνησης μπορεί να μην είναι τα κιλά που σηκώνουμε, αλλά η πεποίθηση ότι εξακολουθούμε να μπορούμε να γινόμαστε καλύτεροι. Και αυτή η αίσθηση προόδου είναι πολύτιμη σε κάθε ηλικία, ιδιαίτερα όταν τα χρόνια αρχίζουν να περνούν πιο γρήγορα.
Η μεγάλη παρεξήγηση
Για χρόνια, η προπόνηση δύναμης ταυτίστηκε με τον πρωταθλητισμό, το bodybuilding, ακόμα και με την ματαιοδοξία. Έτσι, πολλοί άνδρες πίστεψαν πως τα βάρη δεν είναι για εκείνους. Αν δεν τους ενδιέφερε να αποκτήσουν μεγάλους μυς, να χάσουν λιπώδη ιστό ή να περάσουν ώρες στο γυμναστήριο, θεωρούσαν ότι δεν είχαν λόγο να ασχοληθούν.
Στην πραγματικότητα, ο σημαντικότερος στόχος της προπόνησης δεν είναι να προσθέσει χρόνια στην ζωή μας αλλά να προσθέσει ζωή στα χρόνια μας. Η δύναμη δεν μετριέται μόνο με τα κιλά που σηκώνουμε σε μια μπάρα, μετριέται στην ευκολία με την οποία σηκώνουμε τα ψώνια,παίζουμε με τα παιδιά ή τα εγγόνια μας, ανεβαίνουμε τις σκάλες χωρίς να λαχανιάζουμε, σηκωνόμαστε χωρίς πόνους από τον καναπέ, ταξιδεύουμε, εργαζόμαστε και διατηρούμε την ανεξαρτησία μας όσο μεγαλώνουμε.
Η πραγματική ευτυχία δεν είναι να διατηρεί κάποιος το σώμα που είχε στα 20 του. Είναι να φτάσει στα 50, 60 ή και αργότερα με την δύναμη και την λειτουργικότητα που θα του
επιτρέψουν να συνεχίσει να ζει με αυτονομία και ποιότητα. Αν η αισθητική βελτίωση έρθει στην πορεία, είναι ευχάριστο αποτέλεσμα. Δεν είναι όμως ο λόγος για τον οποίο αξίζει να ξεκινήσει κανείς.
Εν κατακλείδι, στα 20 γυμναζόμαστε για να δείχνουμε καλύτεροι. Στα 40 γυμναζόμαστε για να παραμείνουμε ικανοί.
Στα 60 θα ευγνωμονούμε τον εαυτό μας που δεν σταματήσαμε να προπονούμαστε.
Η ηλικία δεν είναι η αρχή της παρακμής, είναι η στιγμή που η δύναμη μας αποκτά μεγαλύτερη αξία από ποτέ.
